Program spotkania

Podsumowanie konwersatorium

W czasie pierwszego (9.11.2006) spotkania w ramach Konwersatorium „Energetyka przyszłości”, którego podstawą była prezentacja nt. „Sytuacja w energetyce (elektroenergetyka, gazownictwo, ciepłownictwo, górnictwo, sektor naftowy). Nieadekwatność strukturalna i co dalej?” (J. Popczyk) ujawniło się wiele istotnych różnic zdań, ale także zarysowała się wspólnota poglądów w wielu ważnych sprawach.

1. Jeśli chodzi o różnicę zdań, to jedną z najpoważniejszych okazała się różnica dotycząca przyszłości ogniw paliwowych i ogólnie energetyki wodorowej.
   1. Wątpliwości odnośnie użyteczności ogniw paliwowych wyraził w szczególności prof. Tadeusz Glinka, który wspomniał, że już ponad 40 lat temu na Wydziale Elektrycznym Pol. Śląskiej zetknął się z opinią, że ogniwo wodorowe jest rozwiązaniem przyszłości. Przyszłość należy do samochodów hybrydowych, które umożliwiają zaoszczędzenie około 30% paliwa – kontynuował profesor Glinka.
   2. 
      W świetle wątpliwości dotyczących ogniw paliwowych warto zapoznać się z Raportem Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) nt. „Residential Cogeneration Systems: A Review of The Current Technologies”, udostępnionym przez prof. Stanisława Mierzwińskiego. Warto także przeanalizować ofertę przedstawioną przez firmy samochodowe w ramach paryskiego salonu samochodowego 2006, rzeczywiście upoważniającą do mówienia o przełomie w zakresie napędu hybrydowego, ale także bardzo obiecującą z punktu widzenia wykorzystania w samochodach ogniwa paliwowego, zwłaszcza jeśli się uwzględni dynamiczny wzrost liczby dojrzałych projektów demonstracyjnych, głównie w Stanach Zjednoczonych i Japonii, mających na celu szybką komercjalizację zastosowań ogniwa paliwowego w transporcie samochodowym (JP).
      1.2 Profesor Janusz Skorek wyraził wątpliwość dotyczącą konkurencyjności technologii wodorowych w ogóle, uznając konwersję paliw w wodór za zbyt skomplikowaną. Wyraził przy tym przekonanie, że przyszłościową technologią jest technologia termojądrowa.
      W kontekście przyszłości technologii termojądrowej należy podkreślić, że dopiero globalny projekt (blok 500 MW kosztujący około 10 mld euro), którego realizacja została rozpoczęta w 2005 roku we Francji, będzie stanowił dobrą podstawę do rokowań. Trzeba przy tym pamiętać, że zakończenie tego projektu jest planowane na 2016 rok (JP).
2. Drugim przedmiotem różnicy zdań okazał się potencjał agroenergetyki i technologii biomasowych.
   1. Większość uczestników dyskusji akcentowała wielki potencjał agroenergetyki/ biomasowych technologii energetycznych. Wśród nich byli: prof. Tadeusz Chmielniak, prof. Skorek, prezes W. Płatek, Henryk Bałut.
   2. Profesor Glinka stwierdził jednak, że według wielu ekspertów koniunktura wokół biopaliw jest nakręcana przez polityków. Posłużył się przypadkiem Brazylii – gdzie nastąpił wzrost cen cukru spowodowany wykorzystaniem trzciny cukrowej do produkcji etanolu – do zaakcentowania niebezpieczeństwa związanego, Jego zdaniem, z wykorzystaniem ziemi pod uprawy energetyczne.
   3. 
      Trzeba jednak podkreślić, że zmiana struktury cen (w tym przypadku żywności i energii) jest naturalnym skutkiem (optymalnym) przemieszczania zasobów w wyniku rynkowej konkurencji. Przy tym dla UE, uwikłanej we Wspólną Politykę Rolną, agroenergetyka jest szansą na uwolnienie się od tej polityki bez pogorszenia sytuacji rolników. W skali globalnej rozwój agroenergetyki jest szansą na rozwiązanie kilku kluczowych trudności. Przede wszystkim proces szybszego wygaszania Wspólnej Polityki Rolnej UE umożliwi Światowej Organizacji Handlu (WTO) uzyskanie postępu w ramach Rundy Rozwojowej Doha (2001), w której głównym obszarem negocjacyjnym jest rolnictwo. Liberalizacja handlu produktami rolnymi stanie się impulsem rozwojowym dla biednych regionów świata i zmniejszy zagrożenia związane z sytuacja tych regionów, a UE uchroni od podwyżek cen żywności; bez wątpienia stracą natomiast przedsiębiorstwa paliwowo-energetyczne (JP).
   4. Profesor Korneliusz Miksch za główną barierę rozwoju technologii bioenergetycznych uznał prawodawstwo, w tym zakaz modyfikowania genetycznego roślin. Przyszłość agroenergetyki jest związana z rozwojem technologii zgazowywania zielonej celulozy, na których koncentrują się Stany Zjednoczone – kontynuował prof. Miksch. Z kolei prezes Płatek akcentował opłacalność biznesową technologii metanowego zgazowania biomasy, odwołując się przy tym do doświadczeń niemieckich.
3. Trzecim obszarem różnicy zdań okazały się technologie gazowe, w szczególności wykorzystanie gazu ziemnego sprężonego, jako paliwa do napędu samochodów. Profesor Glinka przedstawił tę technologię optymistycznie, odwołując się do polskich inwestycji zrealizowanych – w okresie ostatnich kilku lat – i dalej realizowanych w infrastrukturę (kilkanaście stacji tankowania sprężonego gazu) oraz w tabor autobusowy (kilkaset autobusów). Inżynier Bałut przedstawił rozwój zastosowań gazu ziemnego sprężonego, jako paliwa do napędu samochodów, bardzo pesymistycznie. Odwołał się przy tym do doświadczeń światowych z ostatnich kilkunastu lat oraz do błędnej ekonomiki (ukrywającej rzeczywiste koszty) stosowanej w odniesieniu do tej technologii w Polsce.
4. Jeśli chodzi o wspólnotę poglądów, to ujawniła się ona przede wszystkim w aspekcie trzech filarów bezpieczeństwa energetycznego i ekologicznego zarządzanego mechanizmami rynkowymi.
   1. Za najważniejszy filar uznana została bezsprzecznie różnorodność technologii energetycznych, w tym nowa równowaga między technologiami zapewniającymi efekt skali (wielkimi źródłami) oraz energetyką rozproszoną, której znaczenie będzie szybko rosło. Podkreślali to: prof. Chmielniak oraz prof. Stanisław Mierzwiński, który odwoływał się w szczególności do raportów IEA.
   2. W zakresie bezpieczeństwa ekologicznego za najważniejszy filar uznane zostały: dekarbonizacja dostaw energii, w szczególności zaś energetyka odnawialna w postaci paliw biomasowych. Profesor Chmielniak akcentował w kontekście dekarbonizacji rozwój nowych technologii spalania, a profesor Mierzwiński – który odwoływał się do raportów IEA – graniczną cenę uprawnienia do emisji CO2, wynoszącą 25 USD/tonę, pozwalającą na zredukowanie do 2050 roku zużycia ciepła w budownictwie o 70% oraz zredukowanie zużycia ropy naftowej o 50%.
   3. W zakresie poprawy bezpieczeństwa energetycznego i ekologicznego poprzez zwiększenie efektywności wykorzystania energii za najważniejszy filar uznane zostały nowe technologie termomodernizacyjne w budownictwie (zasoby mieszkaniowe/biurowe istniejące) oraz technologie budowlane w tendencji zeroenergetyczne. Prezes Andrzej Jurkiewicz przedstawił wyniki uzyskiwane przez spółkę Megaterm, wykazujące oszczędność zużycia ciepła w wyniku termomodernizacji budynków wynoszacą nawet 60%.

P.S. Zapraszam wszystkich uczestników spotkania do udziału w wymianie opinii i do zamieszczenia na podstronie Konwersatorium swoich materiałów, nawiązujących do dyskusji, która odbyła się w czasie spotkania.